Jak dbać o rozwój kompetencji miękkich w zawodzie trenera?

Jeden z ostatnich webinarów Szkoły Trenerów PZPN dotyczył bardzo popularnego w ostatnich latach tematu, czyli kompetencji miękkich trenera. Dlaczego „wiedza” to nie wszystko?

– Wiedza leży dziś właściwie „na ulicy” – jest wszędzie i ogólnodostępna. Kluczowe znaczenie ma fakt, czy ty tę wiedzę potrafisz wykorzystać w realnym środowisku? – tłumaczył Paweł Grycmann, dyrektor Szkoły Trenerów PZPN im. Kazimierza Górskiego w Białej Podlaskiej.

W webinarium pt. „Od poznania siebie do zarządzania innymi” w roli prelegentów wystąpili Konrad Czapeczka, psycholog sportu, oraz uczestnicy kursu UEFA Elite Youth A. – Wraz z Rafałem Malinowskim spotkaliśmy w swoim życiu trenerów, którzy mimo wysokich kompetencji twardych, czuli, że nie pasują do środowiska. Potrzebowali mapy, nawigacji, jak ogarnąć temat zarządzania ludźmi – mówił Czapeczka.

Konrad Czapeczka skoncentrował się na modelu 4-4-2, który ma pomóc w uszeregowaniu kompetencji miękkich. Wyróżnia się w nim:

• kompetencje osobiste
• kompetencje mentalne
• kompetencje społeczne
• kompetencje menadżerskie

– Myślę, że zdecydowana większość, a może nawet wszyscy trenerzy rozumieją, że żeby skutecznie zarządzać innymi ludźmi, motywować ich, potrzebują mieć zdolność umiejętnego budowania relacji i efektywnej komunikacji, a także rozumieć ludzi – uważa psycholog sportu.

– Żeby umiejętnie i efektywnie komunikować się w różnych sytuacjach, również pod presją, w stresie i deficycie czasu, potrzebujemy umiejętnie zarządzać sobą samym… – dodał.

Czy kompetencji miękkich można się nauczyć? Owszem. – Czasem słyszymy w środowisku trenerskim, że kompetencje miękkie są jak korona brytyjska – można ją wyłącznie odziedziczyć. To nieprawda. Badania od dawna pokazują, że można pracować nad rozwojem kompetencji miękkich, podobnie jak nad swoim ciałem. Na to, jakimi jesteśmy ludźmi, nie wpływa tylko DNA, ale również środowisko, w którym dorastaliśmy oraz, którym się obecnie otaczamy, a także rodzaj bodźców, który dostarczamy naszemu mózgowi – zwraca uwagę Konrad Czapeczka.

Daniel Sroka, który niedawno był w „Jak Uczyć Futbolu” wspólnie z Aleksandrem Mużyłowskim, Łukasz Godlewski, Michał Grodoń, Jacek Ciekot, Artur Filipiak, Krzysztof Lipecki, Mateusz Ząbczyk czy Waldemar Szpręglewski – to uczestnicy kursu UEFA Elite Youth A, którzy w dalszej części webinaru dzielili się swoimi doświadczeniami na temat kompetencji miękkich w zawodzie trenera.

Ciekawą historię opowiedział m.in. Jacek Ciekot z Akademii Rakowa Częstochowa. Początkowo mówił o heurystykach, czyli uproszczonych regułach decyzyjnych, z których korzystamy każdego dnia. Heurystyki pomagają nam szybko podjąć decyzję w sytuacji, w której mamy ograniczoną ilość informacji lub czasu.

Dlaczego heurystyki mają istotne znaczenie w sporcie? Ponieważ w piłce nożnej liczy się każda sekunda, więc szybkość podejmowania decyzji ma kolosalne i czasem decydujące znaczenie.

Ciekot w szkółce „Medalików” jest obecnie odpowiedzialny za drużynę trampkarzy młodszych. Jakiś czas temu zdarzyło się, że dwóch zawodników spóźniło się trzy minuty na trening, ale tylko jeden z nich dał wcześniej znać trenerowi, że faktycznie może nie zdążyć na czas. Okazało się, że tym, który tego nie zrobił, był… jego bratanek. Szkoleniowiec Rakowa powiedział, że ostatecznie nie pozwolił mu na wzięcie udziału w zajęciach, co miało pozytywny wpływ na drużynę, bo dla chłopców był to sygnał, że nie ma zawodników ważnych i ważniejszych.

– Uważam, że poprzez odpowiednie podejście do zawodnika można zoptymalizować szansę wyciśnięcia maksimum potencjału z każdej jednostki przy równoczesnym stworzeniu dobrze współpracującej i osiągającej sukcesy drużyny – sądzi Mateusz Ząbczyk z Garbarni.

Trener krakowskiej akademii poruszył również kwestię oddawania odpowiedzialności w sztabie trenerskim. – Dla mnie drugi trener nie jest osobą, która musi ułożyć mi trening i zamówić pizzę po meczu wyjazdowym. Mam asystenta z dużym doświadczeniem piłkarskim. Oddaję mu odpowiedzialność za rzeczy, które często należą do zadań pierwszego trenera, jak rozmowy indywidualne z zawodnikami czy niekiedy zarządzanie meczem i zmianami. Uważam, że z każdego człowieka i współpracownika powinniśmy chcieć uwypuklić jego najlepsze cechy – tłumaczy Ząbczyk.

BARTOSZ LODKO

Fot. PZPN – oficjalny kanał Federacji – YouTube

Obserwuj @Bartek_Lodko